De Vlaamse overheid geeft een onlangs verworven topstuk in langdurige bruikleen aan het Museum Plantin-Moretus. Het gaat om De triomf van Minerva, een gedetailleerde ontwerptekening van Jacob Jordaens uit ca. 1660-1665. Het zeldzame topstuk biedt een inkijk in het creatieve proces van de kunstenaar in zijn latere periode. Het werk is uitzonderlijk te zien in het museum van 9 juni tot en met 5 juli 2026.
Van Jacob Jordaens zijn er veel tekeningen bewaard, maar De triomf van Minerva (ca. 1660-1665) onderscheidt zich van zijn overige artistieke productie in zijn latere periode - Jordaens was wellicht rond de 70 jaar. De tekening is van hoge kwaliteit en toont een complexe, originele compositie met een heel specifiek onderwerp. Samen met de spectaculaire afmetingen wijzen al die elementen op een belangrijke, vooralsnog onbekende opdracht. Ook heel bijzonder: de vele correcties in de tekeningen tonen de creatieve zoektocht van de schilder naar de juiste verhoudingen en poses van de figuren.
De tekening toont de triomf van Minerva, de Romeinse godin van de wijsheid en vrede. Minerva zit in het midden op een troon. Het volk brengt haar hulde. Aan haar voeten zie je de verslagen oorlogsgod Mars. Links blaast de Roem op haar loftrompet. De Tijd, met zeis in de hand, houdt een laurierkrans boven haar hoofd. Rechts staat de god Mercurius met een staf in de hand, als symbool van de Handel. Rechts onderaan breekt een putto (engel) een boog. De boodschap is helder: (v)rede overwint zinloos geweld.
Jacob Jordaens (1593-1678) was naast Peter Paul Rubens en Anthony Van Dyck één van de belangrijkste schilders in Antwerpen in de 17de eeuw. Zijn loopbaan was uitzonderlijk lang – hij werd 85. Jordaens heeft ook verschillende internationale opdrachten gehad. Hij woonde op een steenworp van de Plantijnse drukkerij.
Niet onbelangrijk is ten slotte de herkomst van de tekening: in de 18de eeuw was ze in bezit van Sir Joshua Reynolds, een belangrijke Engelse schilder. In de 20ste eeuw bevond ze zich in de collectie van R. D’hulst, een gezaghebbend expert in Jordaenstekeningen die meerdere publicaties over hem schreef.
Het werk is uitzonderlijk te zien in zaal 2 van het Museum Plantin-Moretus, van 9 juni tot en met 5 juli 2026.
